Trong trang này
Học cách đọc bất kỳ dashboard thương mại điện tử nào và trả lời bốn câu hỏi: con số nghĩa là gì, đến từ đâu, nên nghi ngờ gì khi nó đổi, và nó dẫn tới quyết định nào.
Dành cho người mới làm thương mại điện tử, trong một tổ chức eCom đang hoạt động. Công thức khớp với danh mục chỉ số của nền tảng; tiền lưu bằng số nguyên VND.
Bài 1: đường ống dữ liệu#
Mọi báo cáo đọc cùng một đường ống từ một góc khác nhau: người xem, click, đơn hàng, đã giao, payout, quyết định.
| Nhóm | Câu hỏi chính | Theo dõi | Quyết định điển hình |
|---|---|---|---|
| Kinh doanh | Doanh số có tốt không? | GMV, NMV, số đơn, AOV, cơ cấu kênh | Đẩy kênh, sản phẩm hay giá nào |
| Tăng trưởng | Chiến dịch có đáng tiền không? | ROAS, CAC, tỷ lệ chuyển đổi, khách mới | Tăng ngân sách, dừng, đổi ưu đãi |
| Creator | Creator nào bán được? | GMV creator, ROI, tỷ lệ huỷ và hoàn | Book lại, thương lượng lại, dừng |
| Vận hành | Đủ hàng để bán và giao không? | Tồn kho, hết hàng, số ngày còn hàng | Nhập thêm, điều chuyển, giảm đẩy |
| Tài chính | Tiền về có đúng không? | Payout, phí, chênh lệch, biên lợi nhuận | Đối soát, khiếu nại, chốt sổ |
| Dữ liệu | Con số này tin được không? | Nguồn, grain, trạng thái đồng bộ, mapping | Sửa pipeline, mapping hoặc backfill |
Kiểm tra: nói tên công đoạn của đường ống mà các con số của nhóm bạn được đọc ở đó.
Bài 2: các chỉ số cốt lõi#
| Thuật ngữ | Công thức | Lưu ý |
|---|---|---|
| GMV | Giá trị hàng được đặt trong cửa sổ | Chỉ là nhu cầu; không nói gì về hoàn, phí, giảm giá hay COGS |
| NMV | GMV trừ đơn huỷ, và trừ hàng hoàn nếu tổ chức chọn định nghĩa đó | GMV tăng mà NMV không tăng: huỷ đơn đang tăng |
| AOV | NMV / số đơn đã xác nhận (không huỷ, không hoàn) | NMV tăng, đơn tăng, AOV giảm: nhiều đơn hơn hoặc đơn nhỏ hơn, hoặc đang giảm giá |
| Số đơn | Đếm đơn hàng | Luôn hỏi grain: đã thanh toán hay tất cả, theo ngày đặt hay ngày thanh toán |
| Số lượng bán | Số lượng đã bán | Không phải số đơn; quyết định tồn kho cần số lượng |
| Payout | Tiền sàn quyết toán cho người bán | Không bao giờ so payout hôm nay với GMV hôm nay; quyết toán có độ trễ |
| Chênh lệch | Payout thực tế trừ payout kỳ vọng | Âm là bị trả thiếu; thường do thời điểm, hàng hoàn muộn hoặc lệch phí |
| ROAS | Doanh thu quy cho quảng cáo / chi phí quảng cáo | Không phải lợi nhuận; chưa trừ COGS, phí hay hoàn |
| CAC | Chi phí thu hút / khách mới | So với AOV, tỷ lệ mua lặp và biên lợi nhuận |
| Số ngày còn hàng | Tồn kho / số lượng bán trung bình mỗi ngày | So với thời gian chờ nhập hàng |
Tổ chức chọn định nghĩa NMV một lần, trong Cài đặt > Tổ chức; biểu tượng thông tin của thẻ NMV nêu định nghĩa đang áp dụng. Theo mặc định, đơn đã hoàn hoặc hoàn tiền vẫn nằm trong NMV, nên đọc riêng phần hoàn trước khi kết luận một tháng tốt.
Kiểm tra: với một số tổng đã tăng, nói đó là GMV hay NMV và khoảng cách giữa hai số có thể che điều gì.
Bài 3: biên lợi nhuận và payout#
Biên lợi nhuận gộp (NMV trừ COGS) chưa trả tiền quảng cáo hay creator; contribution margin trừ cả hai và trả lời "chiến dịch này có đáng tiếp tục không". Đối soát là chân còn lại: payout kỳ vọng đến từ đơn hàng, payout thực tế từ sao kê của sàn; phân loại từng dòng chênh lệch là thời điểm, phí, hoàn hàng, mapping hay tranh chấp thật trước khi chốt sổ (Báo cáo eCom).
Kiểm tra: một chiến dịch có ROAS 4 mà vẫn lỗ; nêu ba khoản chi phí ROAS không nhìn thấy.
Bài 4: creator và live commerce#
| Thuật ngữ | Nghĩa | Dùng cho |
|---|---|---|
| KOL | Ảnh hưởng quy mô lớn | Nhận biết, ra mắt |
| KOC | Ảnh hưởng quy mô nhỏ kiểu người tiêu dùng | Đánh giá, chuyển đổi |
| Affiliate | Link có theo dõi, trả theo hoa hồng | Bán hàng theo hiệu quả |
Đọc live commerce qua GMV trên mỗi người xem: nhiều người xem mà GMV mỗi người thấp là sự chú ý không chuyển thành đơn. ROI creator là (GMV creator trừ chi phí creator) chia chi phí creator; kiểm tra lại bằng NMV, vì creator có GMV cao nhất có thể đắt nhất hoặc kéo nhiều đơn huỷ nhất.
Kiểm tra: với phiên live tốt nhất tuần trước, nêu GMV trên mỗi người xem và bao nhiêu GMV của nó đã bị huỷ.
Bài 5: tồn kho và SKU#
SKU là mã sản phẩm; mỗi sàn có thể dùng mã khác nhau cho cùng một sản phẩm, nên cần SKU mapping. Mapping sai làm tách doanh thu SKU và xếp hạng sai các SKU hàng đầu. Khi GMV giảm, kiểm tra xem SKU chủ lực có hết hàng trước không. Sell-through là số bán chia (số bán cộng tồn); thấp nghĩa là hàng chậm.
Kiểm tra: liệt kê các SKU chủ lực và số ngày còn hàng của chúng so với thời gian chờ nhập.
Bài 6: mô hình dữ liệu#
| Lớp | Chứa | Đọc khi |
|---|---|---|
| Bronze | Payload gốc, bản ghi job đồng bộ, dòng bị từ chối, checkpoint đồng bộ gần nhất | Thiếu một con số: connector có đang chạy không |
| Silver | Đơn hàng, dòng đơn, sản phẩm, creator, ảnh chụp tồn kho, dòng đối soát | Cần tìm nguyên nhân gốc cụ thể |
| Gold | Tổng hợp sẵn theo ngày, nền tảng, SKU hoặc creator | Cần xu hướng, nguồn đóng góp lớn nhất, một thẻ |
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Dimension | Một cột để nhóm hoặc lọc |
| Fact | Bảng sự kiện mang measure (đơn, dòng đơn, dòng payout) |
| Grain | Một dòng đại diện cho cái gì |
Đơn hàng là một dòng cho mỗi đơn, dòng đơn là một dòng cho mỗi dòng sản phẩm: cộng GMV sau khi join hai bảng thì bị nhân lên theo số dòng sản phẩm.
Kiểm tra: với bảng nằm sau thẻ bạn dùng nhiều nhất, nói một dòng đại diện cho cái gì.
Bài 7: thói quen hằng ngày#
| Biểu đồ | Đọc được | Cần cẩn thận |
|---|---|---|
| Thẻ KPI | Giá trị hiện tại, kỳ, thay đổi so với kỳ trước hoặc mục tiêu | Cho biết có gì đổi, không bao giờ cho biết vì sao |
| Đường | Tăng đều hay một ngày đột biến; rơi về 0 | Lỗi đồng bộ trông giống hệt một cú giảm thật |
| Cột | Nguồn đóng góp lớn nhất, ai đạt mục tiêu | Cộng lại phần "Khác" khi đối soát tổng |
| Scatter | Hai trục cùng lúc, như CAC so với GMV | GMV cao cùng chi phí thấp là góc phần tư duy nhất nên mở rộng mà không cần nghĩ |
| Heatmap | Ma trận tô màu, như tỷ lệ quay lại theo cohort | Màu có nhạt nhanh không; cohort mới có tốt hơn không |
| Bảng | Nơi quyết định được đưa ra | Sắp theo chỉ số mà quyết định phụ thuộc trước |
| Hiện tượng | Nghi ngờ | Việc làm |
|---|---|---|
| GMV dao động | Đơn so với AOV, nền tảng, SKU, ngày sale, giảm giá, hết hàng, đồng bộ | Tách NMV thành số đơn đã xác nhận x AOV, rồi theo nền tảng và SKU |
| GMV tăng, NMV đứng yên | Huỷ đơn tăng, hoặc lệch trạng thái hay ngày | Tách theo nền tảng, SKU, creator, trạng thái; kiểm tra đối soát |
| ROAS cao mà vẫn lỗ | ROAS tính trên GMV; COGS, phí hoặc hoàn cao; attribution quá rộng | Đọc contribution margin: NMV trừ COGS, creator và media |
| Creator trông tốt mà tài chính không đồng ý | Chi phí cao, hoàn cao, retainer chưa tính, SKU biên thấp | So GMV creator với NMV, chi phí, ROI, tỷ lệ huỷ |
| Đơn bị huỷ dù còn hàng | Tồn trên sàn và kho lệch nhau, SKU mapping sai | Kiểm tra ảnh chụp mới nhất, số lượng giữ, mapping, job đồng bộ |
Kiểm tra hằng ngày, mười lăm phút: đặt khoảng ngày và bộ lọc, đọc thẻ KPI và xu hướng, tách theo nền tảng, SKU và creator, kiểm tra biên lợi nhuận, hoàn hàng, tồn kho và ngoại lệ đối soát, rồi viết ra ba việc cần làm.
Kiểm tra: ba việc hôm nay, mỗi việc có người phụ trách và điều kiện để bạn đảo ngược nó.